Tabela limitów regulacji hamulców: skok drążka wg typu komory

Limity regulacji hamulców to maksymalny dopuszczalny skok roboczy drążka popychacza dla danej komory hamulcowej. Pomiar wykonuje się przy wyłączonym silniku, ciśnieniu w zbiorniku między 90 a 100 psi, zwolnionym hamulcu postojowym i pełnym, utrzymanym zaciągnięciu hamulca: jeśli drążek przemieszcza się do limitu danej komory lub go przekracza, hamulec jest rozregulowany i przy kontroli drogowej liczy się jako wadliwy. Dla najpopularniejszej komory na drodze - standardowej komory zaciskowej Typ 30 o normalnym skoku - ten limit wynosi 2 cale. Komora Typ 30 o długim skoku, o maksymalnym skoku znamionowym 3,0 cala, dopuszcza 2-1/2 cala.

Dlaczego skok roboczy jest wartością, która ma znaczenie

Komora hamulcowa pneumatyczna wytwarza siłę pneumatycznie: ciśnienie powietrza dociska membranę przeciw sprężynie powrotnej, a drążek popychacza porusza regulatorem luzu, który obraca wałek krzywkowy S i rozpiera szczęki. Im dalej musi przemieścić się drążek, tym mniej siły dociera do hamulca zasadniczego i tym więcej powietrza zużywa każde zaciągnięcie. Hamulec na granicy limitu wciąż zatrzyma pojazd na suchej, równej drodze, ale zabraknie mu użytecznego skoku, gdy bębny nagrzeją się i rozszerzą na długim zjeździe, a powrót będzie powolny przy powtarzanych zaciągnięciach.

Limit wyznaczają dwie rzeczy: rodzina konstrukcyjna komory (zaciskowa, śrubowa, rotokomora lub DD3) oraz jej numer rozmiaru. Sam numer rozmiaru nie wystarczy. Standardowy Typ 30 i Typ 30 o długim skoku mają różne limity, a pomylenie ich to najczęstszy błąd popełniany na placu.

Standardowe komory zaciskowe

To tradycyjne komory spotykane w starszych ciągnikach, naczepach i sprzęcie specjalistycznym. Średnica zewnętrzna to najszybszy sposób potwierdzenia rozmiaru, gdy tabliczka jest nieczytelna.

Komory zaciskowe o długim skoku

Komory o długim skoku mają dodatkowy zapas skoku i są standardem w większości nowszego sprzętu. Rozpoznaje się je po kwadratowym króćcu wlotu powietrza, trapezowej tabliczce identyfikacyjnej oraz oznaczonym maksymalnym skoku znamionowym - 2,5 lub 3,0 - na tabliczce lub opasce zaciskowej. Warto zauważyć, że Typ 30 o długim skoku i wartości znamionowej 2,5 cala ma taki sam limit 2 cali jak standardowy Typ 30; skok zyskują tylko jednostki o wartości znamionowej 3,0.

Jeśli nie da się jednoznacznie zidentyfikować komory, zastosuj krótszy limit standardowego skoku. Założenie długiego skoku dla komory, która okazuje się standardowa, kończy się zatrzymaniem pojazdu na wadze.

Limity komór śrubowych, rotokomór i DD3

Starszy i specjalistyczny sprzęt nadal korzysta z tych rodzin. Komory śrubowe oznacza się literami, a nie numerami, a rotokomora jest wyraźnie węższa niż komora zaciskowa o tej samej wartości znamionowej.

Jak zmierzyć skok roboczy drążka popychacza

1. Zatrzymaj się na równym terenie i podłóż kliny pod koła. Uruchom silnik, aż regulator ciśnienia wyłączy sprężarkę - w sprawnym układzie mieści się to zwykle w zakresie 120-135 psi, przy pełnym naładowaniu układ pokazuje około 120 psi - następnie wyłącz silnik.
2. Spuszczaj powietrze z hamulców roboczych, aż manometry wskażą wartość między 90 a 100 psi. Utrzymaj się w tym zakresie; ostrzeżenie o niskim ciśnieniu zwykle uruchamia się przy około 60 psi, a poniżej tej wartości zaczynają działać hamulce sprężynowe.
3. Zwolnij sterowanie hamulcem postojowym, tak aby hamulce sprężynowe były w pełni zwolnione i przytrzymane przez powietrze.
4. Przy zwolnionych hamulcach zaznacz kredą lub markerem miejsce, w którym drążek wychodzi z komory.
5. Poproś pomocnika o wykonanie i utrzymanie pełnego zaciągnięcia zaworem hamulca nożnego.
6. Zmierz odległość od czoła komory do zaznaczenia. To jest skok roboczy. Porównaj go z tabelą dla tej konkretnej komory i powtórz pomiar przy każdym kole.

Skok mierzony przy uniesionych kołach i łomie na regulatorze luzu mówi o luzie swobodnym i prześwicie okładzin. To inna wartość niż skok roboczy przy 90-100 psi i obu nigdy nie należy sprawdzać wobec tego samego limitu.

Kiedy jeden rozregulowany hamulec wyłącza pojazd z eksploatacji

Osiągnięcie limitu regulacji czyni jeden hamulec wadliwym; nie oznacza to automatycznie unieruchomienia pojazdu. Zgodnie z północnoamerykańskimi kryteriami wyłączenia z eksploatacji, pojazd lub zestaw jest wyłączany z eksploatacji, gdy wadliwe hamulce stanowią 20 procent lub więcej hamulców roboczych jednostki. W pięcioosiowym zestawie ciągnik-naczepa z dziesięcioma hamulcami roboczymi wystarczą dwa hamulce na granicy lub powyżej limitu. Hamulce osi kierowanej i pojazdów pasażerskich ocenia się surowiej, a usterka wykryta na osi kierowanej ma dodatkową wagę podczas drogowej kontroli hamulców.

Co zrobić, gdy hamulec przekracza limit

Pojazdy pneumatyczne produkowane od końca 1994 roku wykorzystują automatyczne regulatory luzu. Automatyczny regulator poza limitem sygnalizuje usterkę, a nie potrzebę dokręcenia. Ręczna regulacja ukrywa prawdziwą przyczynę - zablokowany regulator, zużyty widelec lub sworzeń, suchy lub zacinający się wałek krzywkowy, zużyte okładziny, pęknięty lub zbyt duży bęben, albo ramię regulatora zamontowane pod złym kątem - a skok w ciągu kilku dni ponownie się wydłuża. Zdiagnozuj mechanizm, wymień zużyte części, a następnie sprawdź skok przy każdym kole. Pełną procedurę znajdziesz w naszym przewodniku regulacji regulatora luzu oraz w opisie zasady działania regulatorów luzu.

Będąc pod pojazdem, sprawdź także elementy towarzyszące: membrany komór pod kątem nieszczelności, zużycie sworzni widełek, ustawienie i kąt drążka popychacza względem regulatora luzu oraz czy jedna komora nie została zamieniona na inny typ niż jej para na tej samej osi. Niedopasowane komory po obu stronach dają nierówny moment i ściąganie podczas hamowania.

Hamulce tarczowe pneumatyczne nie korzystają z tabeli skoku

Pneumatyczne hamulce tarczowe działają na tym samym zasilaniu powietrznym, ale wykorzystują inny siłownik. Regulator jest wewnętrzny i samonastawny, więc stan ocenia się na podstawie luzu roboczego między klockiem a tarczą oraz pozostałej grubości klocka i tarczy wobec specyfikacji producenta. Nigdy nie stosuj limitów skoku hamulców bębnowych do osi tarczowej.

Powyższe wartości to powszechnie stosowane północnoamerykańskie limity kontrolne. Dostawcy komór i producenci pojazdów publikują w niektórych zastosowaniach bardziej rygorystyczne wartości serwisowe, a aktualna instrukcja serwisowa dla konkretnego podwozia jest zawsze dokumentem nadrzędnym.