airbrakecompressor
Trên hệ thống phanh khí nén của xe tải, bình ướt là bình chứa đầu tiên mà máy nén xả khí vào. Nó được gọi là ướt vì khí nén rời máy nén nóng và bão hòa hơi nước, và khi nguội dần trong bình đầu tiên đó, hơi ẩm ngưng tụ ra cùng với bất kỳ dầu nào máy nén đưa theo. Bình khô — thường là bình chính và bình phụ — nằm phía sau, sau các van một chiều, và cấp khí cho phanh chính bằng luồng khí đã loại bỏ phần lớn nước và dầu.
Đó chính là toàn bộ ý tưởng: hy sinh một bình làm bẫy tạp chất để các bình đảm nhiệm việc phanh luôn sạch. Nó chỉ có tác dụng nếu có ai đó xả bình ướt.
Bình ướt thực sự làm gì
Khí rời khỏi máy nén đang hoạt động rất nóng — nóng đến mức đường ống xả là mối nguy bỏng — mang theo toàn bộ độ ẩm có trong khí nạp vào, giờ bị nén lại trong thể tích nhỏ hơn nhiều. Trong bình cấp, khí chậm lại, nguội đi khi tiếp xúc thành bình, và nước tách ra thành dạng lỏng. Dầu lọt qua các vòng séc-măng của máy nén cũng tích tụ ở đó, thường nhũ hóa cùng nước thành cặn màu xám hoặc nâu vàng.
Bình cấp cũng thường là nơi đặt các thiết bị bảo vệ hệ thống:
- Van an toàn (van xả áp), thường đặt ở khoảng 150 psi, để van điều áp hoặc bộ ngắt tải bị kẹt không thể tăng áp hệ thống vô hạn.
- Van một chiều cách ly mạch chính và mạch phụ khỏi phía cấp khí.
- Van xả ở điểm thấp nhất của bình — van xả tay hoặc van xả tự động.
- Trên nhiều xe tải, đường tín hiệu van điều áp báo cho máy nén khi nào ngắt tải.
Dải áp suất mà các bình hoạt động
Cài đặt khác nhau tùy nhà sản xuất và cấu hình xe, nên hãy coi đây là dải điển hình và tham khảo dữ liệu dịch vụ hiện hành của nhà sản xuất xe để có con số chính xác:
- Ngắt van điều áp: khoảng 120-135 psi. Máy nén ngắt tải, và trên xe có bộ sấy khí, bộ sấy xả cùng lúc.
- Bật lại van điều áp: khoảng 100-110 psi, nơi máy nén bắt đầu tăng áp trở lại.
- Hệ thống nạp đầy: khoảng 120 psi đứng trong các bình chứa.
- Cảnh báo khí thấp: đèn và còi báo ở khoảng 60 psi — đây là tình trạng phải dừng ngay, không phải chỉ là cảnh báo.
Bình ướt khỏe mạnh không làm thay đổi bất kỳ con số nào ở trên. Nhưng một bình ướt nửa đầy nước và cặn bẩn thì có, vì nó làm giảm thể tích bình chứa hữu dụng — triệu chứng là máy nén phải chu kỳ nhiều hơn mức bình thường.
Bình ướt so với bình chính và bình phụ
| Bình chứa | Vị trí | Cấp khí cho | Mức độ tạp chất |
|---|---|---|---|
| Bình ướt / bình cấp | Đầu tiên, trực tiếp từ máy nén hoặc đầu ra bộ sấy khí | Bình chính, bình phụ, phụ kiện | Cao nhất — nước, dầu, muội than |
| Bình chính | Phía sau, sau van một chiều | Thường là phanh chính cầu sau và cấp khí cho rơ-moóc | Thấp |
| Bình phụ | Phía sau, sau van một chiều | Thường là phanh chính cầu lái | Thấp |
Van một chiều là lý do khiến hệ thống kép an toàn. Nếu mạch chính bị rò rỉ, van một chiều giữ áp suất phía mạch phụ và bạn vẫn còn phanh chính hoạt động ở ít nhất một nhóm cầu, cùng với phanh lò xo là phương án cuối cùng khi áp suất giảm đủ thấp.
Kích thước bình chứa được quy định, không phải tùy ý: tổng dung tích bình chứa phải ít nhất bằng mười hai lần tổng thể tích của tất cả các bầu phanh chính, và mỗi bình cần có phương tiện xả nước ngưng tụ. Đó là lý do vì sao một xe đầu kéo có ba bình trở lên dưới dầm khung thay vì một bình lớn duy nhất.
Bộ sấy khí thay đổi mọi thứ như thế nào
Trên xe tải trang bị bộ sấy khí, bộ sấy nằm giữa máy nén và bình cấp, đảm nhiệm phần lớn việc loại bỏ ẩm. Lõi hút ẩm hấp thụ hơi nước, và bộ sấy xả chất lỏng thu được ra ngoài mỗi khi van điều áp ngắt tải. Tiếng xì hơi ngắn mỗi vài phút khi động cơ nổ không tải là dấu hiệu bộ sấy khỏe mạnh đang xả.
Bộ sấy không loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về bình ướt. Ba yếu tố vẫn đưa tạp chất vào đó:
- Lõi hút ẩm bão hòa. Lõi đã quá tuổi thọ sử dụng ngừng hấp thụ và để nước đi thẳng qua. Lõi thường là hạng mục thay hàng năm hoặc theo chu kỳ bảo dưỡng; hoạt động nặng và độ ẩm cao thay thường xuyên hơn.
- Dầu lẫn theo. Lõi hút ẩm không loại bỏ dầu, và dầu làm hỏng lõi hút ẩm theo thời gian. Máy nén lẫn dầu sẽ thể hiện qua lớp váng dầu trong dịch xả bình ướt từ rất lâu trước khi biểu hiện ở nơi khác.
- Lỗi van xả và chế độ bỏ qua khi trời lạnh. Van xả bị đóng băng hoặc rò rỉ sẽ đưa khí chưa xử lý xuống phía sau.
Xả bình: thứ tự, tần suất, và cách đọc dịch xả
Xả bình ướt trước tiên, sau đó đến bình chính và bình phụ. Thứ tự đó ngăn việc đẩy cặn bẩn từ bình cấp sang bình sạch nếu van một chiều yếu. Trên xe không có bộ sấy, xả hàng ngày là bình thường; với bộ sấy hoạt động tốt, xả hàng tuần là tiêu chuẩn phổ biến — nhưng quy tắc trung thực là xả đủ thường xuyên để hiểu xe của bạn tạo ra gì, sau đó thiết lập chu kỳ dựa trên đó. Quy trình xả bình từng bước nêu các lưu ý an toàn.
| Dịch xả | Nguyên nhân có thể | Hành động |
|---|---|---|
| Khí khô, chỉ có sương nhẹ | Bộ sấy hoạt động tốt, máy nén khỏe mạnh | Giữ nguyên chu kỳ hiện tại |
| Nước trong, hơn vài ounce | Lõi bộ sấy bão hòa hoặc van xả lỗi | Bảo dưỡng bộ sấy; xả thường xuyên hơn trong lúc chờ |
| Nhũ tương màu xám sữa | Nước trộn với dầu máy nén | Bảo dưỡng bộ sấy, sau đó theo dõi lượng dầu |
| Dầu sẫm màu, sền sệt | Máy nén lẫn dầu, hoặc đường xả bị đóng cặn than | Kiểm tra đường xả và máy nén; cân nhắc thay thế |
| Không có gì cả, lặp lại nhiều lần | Van xả bị tắc bởi cặn bẩn hoặc băng | Tháo và làm sạch van xả — đừng cho rằng bình sạch |
Không bao giờ mở van xả khi hệ thống ở áp suất tối đa và mặt bạn ở phía trên nó. Giảm áp trước, đứng tránh xa đường xả, và dự trù có tia phun dính dầu ở lần xì đầu tiên.
Cái giá phải trả khi bỏ bê bình ướt
Nước lọt qua bình cấp không dừng lại ở đó. Nó di chuyển đến thân van, bầu phanh và rơ-moóc, nơi nó ăn mòn xy-lanh, làm kẹt piston van và đóng băng vào mùa đông. Các lỗi mà nó gây ra trông giống các vấn đề khác: phanh nhả chậm, van rơ-le không đóng kín, van điều áp hoạt động thất thường, rơ-moóc không nạp khí được. Nước trong bình khí nêu chi tiết các hư hỏng ở phía sau.
Dầu còn tệ hơn ở một khía cạnh — nó làm nở cao su. Các phớt trong van rơ-le, van xả nhanh và bầu phanh mềm ra và biến dạng, và những bộ phận đó hỏng sớm mà không có nguyên nhân rõ ràng cho đến khi ai đó xả một bình và thấy nó đen kịt.
Bình chứa rơ-moóc
Rơ-moóc thường có một bình chứa được cấp khí từ đường cấp của đầu kéo qua khớp nối gladhand, nên nó nhận bất cứ thứ gì đầu kéo gửi sang. Điều đó khiến bình rơ-moóc là bình bẩn nhất trong hầu hết các đoàn xe — không ai xả nó. Xả bình rơ-moóc trong lúc kiểm tra trước chuyến đi và bạn sẽ nhanh chóng biết được bộ sấy và bình ướt của đầu kéo đang làm việc tốt đến đâu.
Các điểm kiểm tra nhanh
- Van xả có mặt, dễ tiếp cận, và thực sự mở được trên mọi bình chứa.
- Van xả tự động đang hoạt động theo chu kỳ — van xả tự động bị tắc không đưa ra bất kỳ cảnh báo nào.
- Bình cấp không bị ăn mòn bên ngoài ở mối hàn dưới cùng, nơi nước đọng lại.
- Van an toàn không rò rỉ; van xả áp bị rò rỉ thường là vấn đề của van điều áp chứ không phải bản thân van đó hỏng.
- Nghe thấy tiếng xả từ bộ sấy mỗi khi van điều áp ngắt tải.
Hãy coi bình ướt như bộ lọc của hệ thống chứ không chỉ là một bình chứa khí khác, và hầu hết các vấn đề về chất lượng khí trên xe tải sẽ kết thúc đúng nơi chúng thuộc về — trong khay xả trên sàn xưởng.
Cần linh kiện, không chỉ câu trả lời?
Máy nén phanh khí và bộ dụng cụ sửa chữa chuẩn OE, được sản xuất và kiểm tra theo tiêu chuẩn xe thương mại.
Mua linh kiện VADENXuất bản bởi VADEN Original. Các liên kết sản phẩm trỏ đến danh mục chính thức của nhà sản xuất. Thông số kỹ thuật mang tính tổng quát — luôn xác nhận các con số theo sổ tay bảo dưỡng của xe bạn.