Danh Sách Kiểm Tra Phanh Khí Nén Trước Mùa Đông

Chuẩn bị phanh khí nén cho mùa đông quy về một việc: đưa nước ra khỏi hệ thống và giữ nó không quay lại. Xả từng bình chứa cho đến khi thổi ra khô hoàn toàn, kiểm tra máy sấy khí đang xả đúng chu kỳ và bộ sưởi của nó hoạt động, xác nhận máy nén khí tăng áp bình thường và bộ điều áp ngắt trong khoảng 120–135 psi thông thường, sau đó kiểm tra đường ống, đầu nối nhanh và bầu phanh được kín và không còn hơi ẩm đọng lại. Làm điều này trước đợt lạnh đầu tiên và phần lớn sự cố phanh khí nén mùa đông — đường ống đóng băng, phanh không nhả được, còi báo áp thấp kêu mãi không dứt — đơn giản là sẽ không bao giờ xảy ra.

Thời tiết lạnh không làm hỏng các bộ phận phanh khí nén. Nó chỉ phơi bày hơi ẩm đã tích tụ suốt cả mùa hè. Hệ thống phanh khí nén hoạt động bằng khí nén: nó chạy bằng khí nén và khí nén luôn mang theo hơi nước cùng một chút dầu máy nén. Vào tháng Bảy, lượng nước đó nằm vô hại trong bình ướt. Vào tháng Giêng, nó đóng băng trong van xả, ở điểm trũng của đường ống nylon, hoặc ở cổng xả của van rơ-le — và xe không thể di chuyển.

Các mức áp suất dưới đây là dải vận hành điển hình cho hệ thống phanh khí nén kép. Cài đặt chính xác tùy theo từng xe, vì vậy tài liệu bảo dưỡng của nhà sản xuất là căn cứ chính thức.

Danh sách kiểm tra phanh khí nén trước mùa đông

Bước 1: Xả bình chứa đúng cách

Hầu hết tài xế chỉ mở van xả, nghe tiếng xì rồi đóng lại ngay. Cách đó chỉ xả khí, không xả nước. Hãy xả từng bình khi hệ thống đã nạp đầy — khoảng 120 psi — để áp suất đẩy nước ra ngoài, và giữ van mở cho đến khi chỉ còn khí khô thoát ra. Bình ướt, bình chứa đầu tiên sau máy nén, tích tụ nhiều nước nhất và nên xả trước tiên.

Những gì thoát ra cho biết tình trạng của cả hệ thống. Nước trong nghĩa là máy sấy đã bão hòa hoặc quá hạn bảo dưỡng. Nhũ tương xám nhờn nghĩa là máy nén đang lọt dầu xuống hệ thống phía sau, và hỗn hợp đó phủ lên lõi hút ẩm, làm kẹt đế van và biến thành cặn bùn khi trời lạnh. Vảy gỉ sét nghĩa là bình đã ẩm ướt lâu ngày. Tìm hiểu thêm về nguồn gốc trong bài nước trong bình chứa khí.

Van xả tự động

Nếu xe có van xả tự động, đừng mặc định là nó hoạt động tốt. Nhiều van có bộ sưởi bên trong; hãy kiểm tra mạch đó giống như kiểm tra bộ sưởi máy sấy. Một van xả tự động bị hỏng còn tệ hơn không có van xả, vì sẽ không ai kiểm tra thủ công nữa.

Bước 2: Bảo dưỡng máy sấy khí trước khi trời lạnh

Máy sấy khí là bộ phận quan trọng nhất trong mùa đông. Lõi hút ẩm bị bão hòa sẽ ngừng loại bỏ hơi ẩm và bắt đầu để hơi ẩm lọt xuống phía sau, còn máy sấy không xả được sẽ khiến chính cổng xả của nó bị đóng băng bít kín. Thay lõi theo chu kỳ nhà sản xuất — thường là hàng năm với lõi tiêu chuẩn, lâu hơn với loại bền cao — và làm việc này vào mùa thu, không phải sau khi đã bị đóng băng lần đầu.

Khi tháo máy sấy ra, hãy kiểm tra đế van xả xem có bị mòn không và bộ sưởi xem đầu nối có bị ăn mòn không. Bộ sưởi được điều khiển bằng nhiệt và thường bật khi nhiệt độ môi trường giảm xuống khoảng 4°C (40°F), giúp van xả không bị đóng băng kín. Cầu chì cháy hoặc chân cắm bị oxy hóa xanh là lý do phổ biến khiến máy sấy ngừng xả trong trời lạnh.

Bước 3: Kiểm tra ngược lên máy nén khí

Hơi ẩm và dầu dư thừa phía sau thường bắt nguồn từ máy nén khí. Máy nén bị mòn sẽ để lọt nhiều dầu qua các séc-măng hơn, và một máy nén chạy ở chế độ nén quá thường xuyên so với mức cần thiết — do rò rỉ, van xả kẹt hoặc lỗi bộ điều áp — sẽ bơm nhiều nước vào hệ thống hơn mức máy sấy được thiết kế để xử lý.

Kiểm tra đường ống xả xem có cặn than tích tụ không, xác nhận lọc gió nạp hoặc đường cấp từ lọc gió động cơ sạch sẽ, và đảm bảo máy nén xả tải sạch sẽ khi ngắt áp. Một máy nén chạy nén liên tục suốt mùa hè sẽ khiến máy sấy ngập trong hơi ẩm vào tháng Mười một.

Bước 4: Bộ bay hơi cồn và chất chống đông phanh khí nén

Trên các xe không có máy sấy khí, bộ bay hơi cồn hoặc bộ tiêm chất chống đông định lượng giúp hạ điểm đóng băng của hơi ẩm còn lại trong hệ thống. Đổ đầy bình trước mùa đông và kiểm tra mức hàng tuần khi trời rất lạnh.

Trên các xe có máy sấy khí dùng lõi hút ẩm, cần thận trọng. Hầu hết nhà sản xuất máy sấy khuyến cáo không nên bơm cồn vào hệ thống, vì nó có thể làm bong lớp phủ của lõi hút ẩm và rút ngắn tuổi thọ. Một máy sấy được bảo dưỡng đúng cách sẽ không cần đến chất chống đông, vì vậy nếu xe có máy sấy vẫn bị đóng băng, hãy sửa máy sấy thay vì đổ cồn vào để chữa triệu chứng. Các mặt lợi hại được trình bày trong bài chất chống đông phanh khí nén và bộ bay hơi cồn.

Bước 5: Phanh bánh xe, bầu phanh và đường ống

Kiểm tra toàn bộ hệ thống bằng đèn pin. Tìm các ống bị cọ xát vào khung xe, ống nylon bị chùng xuống tạo điểm trũng nơi nước có thể đọng lại và đóng băng, và các đường ống bị mài mòn gần mâm kéo. Thay ron đầu nối nhanh: một ron bị chai cứng và rò rỉ ở -7°C (20°F) sẽ làm giảm áp suất cấp cho rơ-moóc ngay buổi sáng lạnh đầu tiên.

Kiểm tra hành trình cần đẩy trên từng bầu phanh so với giới hạn cho cỡ bầu phanh đó, và bôi mỡ cho cần điều chỉnh cùng bạc đạn trục cam bằng loại mỡ phù hợp với nhiệt độ thực tế sẽ gặp. Bạc đạn cam bị kẹt và cần điều chỉnh khô mỡ là nguyên nhân của phần lớn các khiếu nại về phanh khí nén trong thời tiết lạnh hóa ra không hề liên quan đến băng đá.

Những thói quen quan trọng vào buổi sáng lạnh

• Để hệ thống tăng áp đầy đủ và bộ điều áp ngắt trước khi di chuyển. Đừng khởi hành khi mới có 80 psi.
• Xả bình vào cuối ngày, khi hệ thống còn ấm và trước khi hơi nước ngưng tụ đóng băng qua đêm.
• Đỗ xe bằng phanh lò xo, không giữ xe bằng áp suất phanh dịch vụ.
• Không bao giờ dùng van tay rơ-moóc để giữ xe đỗ trong thời tiết lạnh giá — guốc phanh đang ép có thể đóng băng dính vào tang trống.
• Nếu guốc phanh bị đóng băng dính vào tang trống, dùng nhiệt nhẹ hoặc búa cao su gõ vào tang trống. Không kéo xe đi cưỡng ép.
• Mang theo ron đầu nối nhanh dự phòng, lõi máy sấy dự phòng cho các chuyến dài, và một đồng hồ đo áp còn hoạt động tốt.

Nếu chỉ làm được ba việc trước mùa đông: xả khô toàn bộ bình chứa, thay lõi máy sấy, và xác nhận bộ sưởi van xả có điện. Ba việc đó bao trùm phần lớn các sự cố phanh khí nén trong thời tiết lạnh.

Khi nào cần xử lý ngay

Hãy sửa xe trước khi trời lạnh nếu tỷ lệ rò rỉ vượt giới hạn, cảnh báo áp thấp không bật lên ở khoảng 60 psi, phanh lò xo không tự động tác động trong dải 20–45 psi, hoặc hệ thống không tăng áp trở lại mức ngắt. Đó là những tình trạng buộc dừng xe quanh năm, và thời tiết lạnh chỉ khiến chúng tệ hơn.