Χειροκίνητος vs Αυτόματος Ρυθμιστής Φρένων: Τι Άλλαξε και Γιατί Έχει Σημασία

Ο χειροκίνητος ρυθμιστής φρένων είναι ένας μοχλός που ο τεχνικός πρέπει να ρυθμίζει ξανά με κλειδί καθώς φθείρονται οι σιαγόνες. Ο αυτόματος ρυθμιστής φρένων κάνει την ίδια δουλειά αλλά διαθέτει εσωτερικό συμπλέκτη και σύστημα οδοντωτών τροχών που αναπληρώνει μόνος του το επιπλέον διάκενο κατά την κανονική πέδηση. Και τα δύο εξαρτήματα εκτελούν την ίδια βασική λειτουργία σε ένα αερόφρενο (πνευματικό) σύστημα φρένων — μετατρέπουν την ευθύγραμμη ώθηση της ράβδου του θαλάμου φρένων σε περιστροφή του S-cam — και τα δύο βιδώνουν στον ίδιο ελικοειδή άξονα μετάδοσης. Η διαφορά έγκειται εξ ολοκλήρου στο ποιος διατηρεί το διάκενο λειτουργίας μεταξύ σιαγόνας και τυμπάνου: εσείς ή το εξάρτημα.

Για όποιον εργάζεται με βορειοαμερικανικό εξοπλισμό, η πρακτική απάντηση είναι σύντομη: επικράτησαν οι αυτόματοι. Τα οχήματα με αερόφρενα που κατασκευάστηκαν για την αγορά των ΗΠΑ από 20 Οκτωβρίου 1994 και μετά έπρεπε βάσει FMVSS 121 να διαθέτουν αυτόματη ρύθμιση φρένων, και οι κανόνες της FMCSA το μεταφέρουν και στον περιοδικό έλεγχο εν λειτουργία. Οι χειροκίνητες μονάδες επιβιώνουν σε οχήματα προ του 1994, σε εκτός δρόμου και ειδικά μηχανήματα, καθώς και σε ορισμένες εξαγωγικές αγορές — αλλά αν αγοράζετε ρυθμιστή φρένων για σύγχρονη ρυμουλκό κεφαλή ή ρυμούλκα, πρόκειται για αυτόματο.

Πώς κάθε τύπος διατηρεί το διάκενο

Σε έναν χειροκίνητο ρυθμιστή, ο κοχλιωτός άξονας περιστρέφεται με το χέρι. Ένα κολάρο ασφάλισης ή ένα ελατηριωτό χιτώνιο πρέπει να πιεστεί προτού περιστραφεί το παξιμάδι ρύθμισης, και μόλις αφεθεί, το κολάρο διατηρεί τη ρύθμιση. Τίποτα σε αυτή τη ρύθμιση δεν αλλάζει καθώς φθείρονται οι σιαγόνες — απλώς απομακρύνονται από το τύμπανο, η διαδρομή της ράβδου ώθησης μεγαλώνει και η απόκριση των φρένων γίνεται πιο νωθρή μέχρι κάποιος να βάλει κλειδί. Σε στόλο με χειροκίνητους ρυθμιστές, αυτό σήμαινε προγραμματισμένο διάστημα ρύθμισης μετρημένο σε εβδομάδες.

Ένας αυτόματος ρυθμιστής περιέχει έναν συμπλέκτη μονής κατεύθυνσης, ένα κοχλιωτό γρανάζι και έναν βραχίονα ελέγχου μέσα στο περίβλημα. Ο βραχίονας ελέγχου είναι αγκυρωμένος σε σταθερό σημείο — συνήθως ένα στήριγμα στον άξονα ή στο στήριγμα στερέωσης του θαλάμου φρένων — έτσι ώστε καθώς το σώμα του ρυθμιστή κινείται στο τόξο του, ο βραχίονας «βλέπει» την πραγματική διαδρομή. Όταν η διαδρομή υπερβαίνει τη σχεδιασμένη ελεύθερη διαδρομή, ο μηχανισμός προχωράει τον κοχλία κατά μερικές μοίρες και επαναφέρει τις σιαγόνες προς το τύμπανο. Λειτουργεί σε μικρά βήματα, σε κανονικά σταματήματα.

Υπάρχουν δύο σχεδιαστικές φιλοσοφίες. Οι μονάδες ανίχνευσης διακένου μετρούν το κενό κατά τη διαδρομή απελευθέρωσης και διορθώνουν κατά την απελευθέρωση. Οι μονάδες ανίχνευσης διαδρομής μετρούν πόσο μακριά ταξίδεψε η ράβδος ώθησης κατά την πέδηση και διορθώνουν κατά την πέδηση. Και οι δύο είναι αποδεκτοί σχεδιασμοί OE· η μέθοδος ανίχνευσης έχει σημασία κυρίως επειδή αλλάζει τη σωστή διαδικασία τοποθέτησης και το ελεύθερο διάκενο που θέλει ο κατασκευαστής κατά την εγκατάσταση.

Σύγκριση δίπλα-δίπλα

Τι μπορείτε και τι δεν μπορείτε να αντικαταστήσετε

Η μετάβαση από χειροκίνητο σε αυτόματο είναι νόμιμη αναβάθμιση, εφόσον τοποθετήσετε ρυθμιστή σχεδιασμένο για την εφαρμογή: σωστός αριθμός και διάμετρος σπειρώσεων, σωστό ενεργό μήκος βραχίονα, σωστή μετατόπιση και κατάλληλο στήριγμα αγκύρωσης. Αν παραλείψετε το στήριγμα ή κατασκευάσετε ένα πρόχειρο, ο μηχανισμός ακυρώνεται — ο βραχίονας ελέγχου πρέπει να «βλέπει» πραγματική σχετική κίνηση αλλιώς η μονάδα δεν θα προχωρήσει ποτέ.

Η αντίστροφη πορεία είναι εκεί που μπλέκουν οι άνθρωποι. Αν το όχημα κατασκευάστηκε με αυτόματους ρυθμιστές επειδή το απαιτούσε ο κανονισμός, η τοποθέτηση χειροκίνητων ρυθμιστών το θέτει εκτός συμμόρφωσης και δίνει σε επιθεωρητή απλή παράβαση. Αφαιρεί επίσης τη συνέπεια που κρατά ομοιόμορφη τη διαδρομή της ράβδου ώθησης μεταξύ αξόνων, ακριβώς αυτό που ελέγχει ένας οδικός έλεγχος φρένων.

Ένας αυτόματος ρυθμιστής φρένων που συνεχώς ξεφεύγει από τη ρύθμιση σας λέει κάτι. Η βλάβη είναι συνήθως στεγνός ή κολλημένος δακτύλιος άξονα cam, μπλοκαρισμένος πείρος αγκύρωσης ή ρυθμιστής με φθαρμένο εσωτερικό συμπλέκτη — όχι ανάγκη για περισσότερο σφίξιμο.

Πώς να αναγνωρίσετε τι υπάρχει στον άξονα

Βάλτε τάκους στους τροχούς, φορτίστε το σύστημα και κοιτάξτε το σώμα του ρυθμιστή από κάτω.

• Υπάρχει βραχίονας ελέγχου; Ένας κοντός σύνδεσμος ή γραναζωτός βραχίονας από τον ρυθμιστή προς σταθερό στήριγμα σημαίνει αυτόματος. Χωρίς σύνδεσμο, χωρίς στήριγμα, μόνο μοχλός και πείρος σημαίνει χειροκίνητος.
• Κολάρο ασφάλισης στο παξιμάδι ρύθμισης; Ένα κολάρο ή χιτώνιο που πρέπει να πιέσετε πριν το περιστρέψετε είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα χειροκίνητου.
• Λαστιχένιο κάλυμμα ή τάπα σκόνης πάνω από τον κοχλία; Συνηθισμένο σε αυτόματους, σπάνιο σε χειροκίνητους.
• Χυτά σημάδια και κωδικός εξαρτήματος. Προμηθευτές OE όπως οι Meritor, Haldex, Bendix, Wabco και Knorr-Bremse χαράζουν τον τύπο και τον κωδικό στο σώμα· αυτός ο κωδικός είναι ο γρηγορότερος δρόμος για το σωστό ανταλλακτικό.

Όταν αντικαθιστάτε έναν, αντικαταστήστε και τις δύο πλευρές του άξονα με την ίδια μάρκα, τύπο και μήκος βραχίονα. Ασύμβατοι ρυθμιστές σε έναν άξονα προκαλούν ανομοιόμορφο χρονισμό και τριβή, και είναι συχνή αιτία να τραβά το φορτηγό κατά την πέδηση.

Επιθεώρηση: τι μετράται στην πραγματικότητα

Ανεξάρτητα από τον τύπο, οι οδικοί και εργαστηριακοί έλεγχοι εξετάζουν τη διαδρομή της ράβδου ώθησης υπό πέδηση, όχι τον ίδιο τον ρυθμιστή. Ξεκινήστε με πλήρως φορτισμένο σύστημα — δηλαδή ο ρυθμιστής πίεσης έχει διακόψει, συνήθως γύρω στα 120 psi (η διακοπή είναι γενικά στη ζώνη 120–135 psi, η επανασύνδεση γύρω στα 100–110 psi) και η προειδοποίηση χαμηλού αέρα, που ανάβει κοντά στα 60 psi, είναι σβηστή. Μετρήστε την εκτεθειμένη ράβδο ώθησης με τα φρένα ελευθερωμένα, κάντε πλήρη πέδηση, μετρήστε ξανά και συγκρίνετε τη διαφορά με το όριο επαναρύθμισης για το μέγεθος και την κατηγορία διαδρομής του συγκεκριμένου θαλάμου. Ένας τυπικός θάλαμος Τύπου 30 κανονικής διαδρομής περιορίζεται συνήθως σε περίπου 2 ίντσες, με την έκδοση μεγάλης διαδρομής να επιτρέπει περίπου 2,5 ίντσες — επιβεβαιώστε με τον δημοσιευμένο πίνακα ορίων για τον ακριβή θάλαμο που είναι χαραγμένος στη μονάδα σας. Όταν το 20 τοις εκατό ή περισσότερο των φρένων ενός οχήματος είναι ελαττωματικά, τίθεται εκτός λειτουργίας.

Για χειροκίνητους, η διόρθωση είναι η τυπική διαδικασία που καλύπτεται στον οδηγό ρύθμισης ρυθμιστή φρένων: φέρτε τις σιαγόνες σε ελαφριά επαφή με το τύμπανο, χαλαρώστε αρκετά για ελεύθερη περιστροφή, μετά επαληθεύστε τη διαδρομή. Για αυτόματους, ρυθμίστε μόνο για να επαναφέρετε τη μονάδα μετά από εργασία στη βάση φρένου ή μετά την αντικατάσταση του ρυθμιστή — έπειτα βρείτε γιατί ξέφυγε.

Συντήρηση και στους δύο τύπους

Αυτόματος δεν σημαίνει χωρίς συντήρηση. Λιπάνετε τον ρυθμιστή στο ρακόρ του στο προβλεπόμενο διάστημα, λιπάνετε τους δακτυλίους του άξονα cam και ελέγξτε ότι ο cam περιστρέφεται ελεύθερα με τα φρένα ελευθερωμένα. Επιθεωρήστε τους πείρους και το στήριγμα αγκύρωσης για επιμήκυνση και τον βραχίονα ελέγχου για ρωγμές. Η διάβρωση μέσα σε περίβλημα ASA μετά από αρκετούς χειμώνες με αλάτι είναι συχνή βλάβη, και ένας ρυθμιστής που δεν προχωράει πια φαίνεται εντελώς φυσιολογικός μέχρι να μετρήσετε τη διαδρομή. Όταν παραγγέλνετε ανταλλακτικά, το να ταιριάζετε με την προδιαγραφή του αρχικού συγκροτήματος έχει μεγαλύτερη σημασία από την τιμή — η σειρά βαρέων εξαρτημάτων συστήματος φρένων της VADEN Original κατασκευάζεται σύμφωνα με τις διαστασιολογικές προδιαγραφές OE για αυτόν ακριβώς τον λόγο.